Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Canada đã tăng 0,8% trong quý 2 năm 2026, đánh dấu mức tăng trưởng theo quý mạnh nhất kể từ trước khi xung đột thương mại với Mỹ bùng nổ. Năng suất lao động của doanh nghiệp tăng 1,0% và quốc gia này ghi nhận thặng dư tài khoản vãng lai lần đầu tiên sau 4 năm ở mức $8,8 tỷ đô, theo báo cáo tóm tắt Những diễn biến gần đây của nền kinh tế Canada: Mùa thu 2026 do Cơ quan Thống kê Canada (Statistics Canada) công bố ngày 28/10/2026.
Tuy nhiên, đối với người mới đến Canada hoặc những ai đang gia hạn tình trạng cư trú vào cuối năm 2026, đà phục hồi kinh tế vĩ mô toàn quốc không đồng nghĩa với việc áp lực tài chính của từng hộ gia đình được xoa dịu. Khi đối chiếu báo cáo tổng hợp kinh tế mùa thu 2026 với 3 nghiên cứu đi kèm trong Economic and Social Reports (Tập 6, số 10), bức tranh kinh tế cho thấy sự phân hóa rõ nét: một bên là nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu kiên cường cùng đà giảm nhiệt của giá thực phẩm; bên còn lại là lạm phát tiền thuê nhà neo ở mức 3,8%, đi kèm với đợt cắt giảm tuyển dụng trong khu vực công và nhóm lao động trẻ vào cuối mùa hè.
Phục hồi kinh tế vĩ mô và đa dạng hóa xuất khẩu trước áp lực thuế quan từ Mỹ
Sau khi chịu nhiều tác động tiêu cực từ thuế quan của Mỹ trong suốt năm 2025 và đầu năm 2026, dòng chảy thương mại của Canada đã dịch chuyển rõ rệt sang các đối tác quốc tế khác trong nửa đầu năm 2026. Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 3,6% trong quý 2, đưa cán cân tài khoản vãng lai của Canada đạt thặng dư $8,8 tỷ đô, mức cao nhất ghi nhận kể từ năm 2005.
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường ngoài Mỹ tăng vọt 19,4% trong nửa đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước. Trong lĩnh vực năng lượng, các thị trường ngoài Mỹ chiếm 18,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada, dẫn đầu là các đơn hàng sang Trung Quốc ($7,6 tỷ đô) và Vương quốc Anh ($2,3 tỷ đô).
Xét theo từng ngành, nhóm sản xuất sơ cấp chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thuế quan tiếp tục thu hẹp quy mô, trong khi hoạt động xây dựng và lắp ráp trong nước đã phục hồi trở lại:
- Nhóm ngành chịu áp lực thuế quan: Sản lượng thép sơ cấp vẫn giảm 17,7%, sản xuất nhôm giảm 12,4% và chế biến sản phẩm gỗ giảm 11,3%.
- Nhóm ngành hàng hóa phục hồi: Sản lượng xe cơ giới và phụ tùng tăng 13,3% trong quý 2, trong khi hoạt động xây dựng mở rộng trong 4 tháng liên tiếp tính đến tháng 7/2026.
| Chỉ số kinh tế Canada mùa thu 2026 (Statistics Canada) | Số liệu mới nhất | So sánh / Xu hướng | Tác động trực tiếp đến người mới đến |
| Tăng trưởng GDP thực tế quý 2/2026 | +0,8% (theo quý) | Quý tăng trưởng mạnh nhất kể từ trước xung đột thương mại | Thúc đẩy sản lượng khu vực tư nhân và hoạt động xây dựng |
| Xuất khẩu hàng hóa ngoài Mỹ (6 tháng đầu năm 2026) | +19,4% so với cùng kỳ | Thặng dư tài khoản vãng lai quý 2 đạt $8,8 tỷ đô | Củng cố hành lang thương mại cảng biển, logistics, năng lượng và nông sản thực phẩm |
| CPI tổng thể so với CPI không tính xăng dầu (tháng 8/2026) | 3,0% / 2,4% (không gồm xăng) | Giá xăng tháng 5 từng tăng vọt +33,2% (cú sốc eo biển Hormuz) | Chi phí đi lại hàng ngày vẫn nhạy cảm với biến động vận tải dầu mỏ toàn cầu |
| Lạm phát giá thực phẩm (tháng 8/2026) | +2,8% so với cùng kỳ | Giảm từ mức trung bình 4,2% trong 6 tháng đầu năm 2026 | Giảm bớt gánh nặng chi tiêu ăn uống hàng tháng cho các gia đình mới đến |
| CPI chi phí nhà ở đi thuê so với sở hữu (tháng 8/2026) | +3,8% (thuê) / +0,6% (sở hữu) | Chi phí nhà ở tổng thể hạ nhiệt về mức 1,3% – 1,5% | Người đi thuê đối mặt mức tăng chi phí nhà ở cao gấp 6 lần người sở hữu |
| Biến động việc làm (tháng 4-7 so với tháng 8-9/2026) | Tăng 181.000 rồi giảm 110.000 | Tỷ lệ thất nghiệp ở mức 6,5% (khu vực công giảm 90.000) | Tuyển dụng toàn thời gian ở khu vực tư nhân ổn định hơn khu vực công hoặc lao động trẻ |
| Tổng số việc làm trống và xu hướng ngành sản xuất | 510.200 (tỷ lệ 2,8%) | Nhu cầu tuyển dụng ngành sản xuất tăng +12,3% (+4.200 vị trí) | Nhu cầu tuyển dụng toàn thời gian dài hạn trong ngành thực phẩm, nhựa và máy móc |
Phân hóa chi phí sinh hoạt: Giá thực phẩm hạ nhiệt, tiền thuê nhà tăng nhanh gấp 6 lần chi phí của chủ sở hữu
Lạm phát giá tiêu dùng đạt 3,0% so với cùng kỳ vào tháng 8/2026, tạm thời bị đẩy lên do thị trường năng lượng toàn cầu sau khi gián đoạn vận tải biển gần eo biển Hormuz khiến giá xăng tại Canada tăng 33,2% vào tháng 5/2026. Nếu loại trừ xăng dầu, CPI cơ bản duy trì gần biên độ mục tiêu của Ngân hàng Trung ương Canada ở mức 2,4%.
Hai khoản chi tiêu thiết yếu hàng ngày của hộ gia đình mới đến đang chuyển dịch theo hai hướng trái ngược nhau:
- Giá thực phẩm mua tại cửa hàng đã giảm còn 2,8% so với cùng kỳ vào tháng 8/2026, hạ nhiệt đáng kể so với mức trung bình 4,2% trong nửa đầu năm 2026. Dẫu vậy, khảo sát điều kiện kinh doanh của Cơ quan Thống kê Canada cảnh báo rằng khoảng 3/10 doanh nghiệp Canada dự kiến sẽ chuyển chi phí đầu vào phát sinh do thuế quan sang người tiêu dùng trong 12 tháng tới.
- Chỉ số giá thuê nhà tăng 3,8% so với cùng kỳ, trong khi chỉ số dành cho nhà ở sở hữu chỉ tăng 0,6%. Dù lạm phát chi phí nhà ở tổng thể đã hạ nhiệt xuống khoảng 1,3% đến 1,5% nhờ lãi suất thế chấp và chi phí thay thế của chủ sở hữu ổn định, hầu hết thường trú nhân mới đến, du học sinh và người có giấy phép lao động (work permit) đều phải thuê nhà trong những năm đầu, nơi các hợp đồng thuê ký mới hoặc gia hạn vẫn tiếp tục tăng nhanh hơn CPI tổng thể.
Các chỉ số thu nhập hộ gia đình cũng cải thiện tính theo mức bình quân trong quý 2 năm 2026: thu nhập khả dụng tăng 2,1%, tỷ lệ tiết kiệm đạt 3,7%, giá trị tài sản ròng bình quân đầu người đạt $459.000 đô, và tỷ lệ nợ trên thu nhập khả dụng của hộ gia đình giảm 2,2 điểm phần trăm xuống 176,4%. Dù vậy, như nghiên cứu đi kèm về bảng cân đối tài chính của Cơ quan Thống kê Canada chỉ ra, mức trung bình toàn quốc đã tính gộp cả những chủ nhà lớn tuổi đã trả hết nợ mua nhà với các hộ gia đình nhập cư mới đến, trong đó có 16,1% đến 16,2% không có tài sản tài chính lưu động nào ngoài bất động sản.
Đọc vị thị trường lao động: Khu vực công thu hẹp tuyển dụng, khu vực tư nhân mở rộng cơ hội
Số liệu việc làm của Canada giai đoạn giữa đến cuối năm 2026 cho thấy việc lựa chọn đúng ngành nghề mang ý nghĩa quyết định hơn là chỉ nhìn vào tỷ lệ thất nghiệp chung. Từ tháng 4 đến tháng 7/2026, thị trường lao động đã tạo thêm 181.000 vị trí, tập trung vào công việc toàn thời gian thuộc khu vực tư nhân tại Ontario và British Columbia. Bước sang tháng 8 và tháng 9/2026, quy mô việc làm giảm 110.000 vị trí, đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên 6,5%.
Phân tích cụ thể cho thấy điểm đến của đợt sụt giảm này: 90.000 trong tổng số 110.000 việc làm bị mất thuộc về khu vực công, 71.000 là công việc toàn thời gian, 68.000 tập trung tại tỉnh bang Quebec, và hơn một nửa rơi vào nhóm thanh niên từ 15 đến 24 tuổi. Trong khi đó, số vị trí việc làm trống trên toàn nền kinh tế vẫn giữ vững ở mức 510.200, và các doanh nghiệp sản xuất đã tăng tuyển dụng toàn thời gian dài hạn thêm 12,3% (+4.200 vị trí trống) trong các ngành chế biến thực phẩm, sản phẩm cao su, nhựa và chế tạo máy móc.
Kế hoạch định cư và nghề nghiệp 6 tháng cho người mới đến Canada cuối năm 2026
- Lập ngân sách nhà ở năm đầu theo tốc độ lạm phát tiền thuê, không dựa vào CPI nhà ở tổng thể: Dự tính chi phí thuê nhà dựa trên mức tăng tối thiểu 3,8%/năm cộng với tiền đặt cọc dịch vụ tiện ích, đồng thời duy trì quỹ tiền mặt dự phòng khẩn cấp riêng biệt thay vì dồn toàn bộ nguồn tiền vào các khoản chi trả nhà ở ban đầu.
- Tập trung tìm việc trong các ngành sản xuất tư nhân, xây dựng, y tế và xuất khẩu: Khi khu vực công thu hẹp tuyển dụng và tỷ lệ tiếp nhận lập trình viên mới vào nghề chỉ ở mức 1,9%, người lao động có tay nghề sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn nhiều trong các ngành xây dựng, chuỗi cung ứng ô tô, sản xuất thực phẩm và máy móc, logistics cùng các ngành y tế có quy định quản lý chuyên môn. Ứng viên có thể theo dõi nhu cầu tuyển dụng thực tế của doanh nghiệp qua bảng dữ liệu LMIA và công cụ theo dõi lượt mời định cư (Immigration Draws) của chúng tôi.
- Điều chỉnh mức lương và lựa chọn lộ trình tỉnh bang phù hợp với quy định Express Entry sắp tới: Khi hệ thống tuyển chọn liên bang ngày càng chú trọng đến công việc có mức lương cao tại Canada và khả năng hòa nhập kinh tế tại từng địa phương, việc tìm hiểu các diện lao động tay nghề tại Ontario, Alberta, Saskatchewan và Manitoba có thể mở ra những lộ trình xin thường trú nhân nhanh hơn bên ngoài các đô thị lớn vốn đã bão hòa thị trường việc làm.
Người mới đến đang cần định hướng tìm việc, duy trì thời hạn giấy phép lao động và xây dựng chiến lược xin thường trú nhân (PR) phù hợp với bối cảnh kinh tế mùa thu 2026 có thể tìm hiểu thêm về các dịch vụ của RED Immigration Consulting hoặc đặt lịch tư vấn chuyên sâu qua trang đặt lịch hẹn của chúng tôi.
